Ngày nay hầu hết các chương trình máy vi tính đều có giao diện đồ họa trực quan, các thao tác lệnh đều thực hiện thông qua các trình đơn Menu nên việc dùng chuột để thao tác rất thông dụng. Đối với nhiều người, chuột được sử dụng nhiều hơn bất cứ thiết bị nào khác của máy vi tính.

Các nút của chuột vi tính

 

Các nút của chuột vi tính

 

Nút trái (Left Button)

Nằm phía bên trái khi cầm chuột, đây là nút chính được sử dụng khi thực hiện một thao tác chọn hay thực hiện một lệnh nào đó.

Nút phải (Right Button)

Nằm phía bên phải khi cầm chuột, thường có tác dụng để mở một trình đơn (Menu) lệnh, và các lệnh này sẽ thay đổi tùy vào vị trí con trỏ hoặc chương trình.

Nút cuộn (Scroll Button)

Thường nằm ở giữa nút trái và nút phải, có tác dụng cuộn màn hình lên/xuống, trong một số chương trình xử lý ảnh nút này có tác dụng phóng to/thu nhỏ (Zoom).

Nút cuộn khi nhấn xuống còn có thêm một chức năng nữa và chức năng này cũng tùy theo chương trình qui định. 

Các nút khác

Chuột có 2 nút bên hông

Một số chuột sẽ có thêm 2 nút bên hông, hai nút này thường có tác dụng chuyển trang Back (Lui) và Next/Forward (Tới).

Ngoài ra các chuột chuyên dụng sẽ có thêm các nút khác và công dụng của các nút này sẽ do các chương trình qui định. Tuy nhiên bạn cũng có thể thay đổi bằng cách thiết lập trong mỗi chương trình.

Cách cầm chuột vi tính

Cách cầm chuột vi tính

Cách cầm chuột tùy theo thói quen của mỗi người, tuy nhiên cách cầm chuột thông dụng là cầm chuột trong lòng bàn tay phải, ngón trỏ đặt lên nút bên trái, ngón giữa đặt lên nút bên phải, ngón cái và các ngón còn lại giữ chặt xung quanh thân chuột. Khi nào cần sử dụng nút cuộn thì dùng ngón tay giữa.

Nếu bạn thường xuyên sử dụng nút cuộn (cuộn trang khi lướt Web) thì để cho thao tác cuộn trang nhanh hơn bạn có thể dùng ngón trỏ đặt lên nút bên trái, ngón giữa đặt lên nút cuộn và ngón áp út đặt lên nút bên phải. 

Nếu chuột có thêm nút bên hông thì sử dụng ngón tay cái để nhấn.

Các thao tác chuột cơ bản

Cách định vị con trỏ chuột (Pointing)

Cầm chuột di chuyển chuột theo các hướng, mắt nhìn vào màn hình để định vị trí cho con trỏ chuột chỉ vào đúng các đối tượng cần chọn trên màn hình.

Cách chọn (Select) một đối tượng

Chỉ con trỏ chuột vào một đối tượng trên màn hình và nhấn nút trái chuột một lần để chọn.

Nhấn và giữ nút trái chuột sau đó kéo thành một đường bao xung quanh để chọn một hoặc nhiều đối tượng nằm trong đường bao đó.

Cách mở (Open), chạy (Run) một tập tin hoặc chương trình

Chỉ con trỏ chuột vào biểu tượng của tập tin hoặc chương trình ứng dụng  và nhấn nút trái chuột hai lần liên tiếp (nhấn đúp) để mở tập tin hoặc chạy chương trình này.

Cách kéo và thả (drag and drop) một đối tượng

Nhấn và giữ nút trái chuột vào một đối tượng trên màn hình, sau đó di chuyển (Move) đối tượng này đến vị trí khác và thả nút trái ra.

Cách chọn một đoạn văn bản (Text Select)

Đưa con trỏ chuột vào vị trí đầu của đoạn văn bản, con trỏ sẽ chuyển thành dấu nháy (xem hình dạng con trỏ chuột số 3), nhấn và giữ nút trái chuột sau đó kéo đến hết đoạn văn bản muốn chọn.

Cách cuộn trang (Scroll)

Đưa con trỏ chuột vào vùng muốn cuộn trang và sử dụng nút cuộn để chuyển trang lên xuống.

Đưa con trỏ chuột vào vùng muốn cuộn trang và nhấn vào nút cuộn 1 lần và thả ra, con trỏ chuột sẽ thay đổi thành hình mũi tên 4 hướng nằm trong vòng tròn, bây giờ khi bạn di chuyển chuột hướng nào thì màn hình sẽ cuộn theo hướng đó.

  • Trong hệ điều hành Windows có cho phép hoán đổi chức năng giữa nút trái và phải để phù hợp với những người thuận tay trái. 
  • Ngoài ra có thể kết hợp giữa nút chuột với bàn phím để thực hiện những chức năng được qui định trong các chương trình khác nhau.
  • Nếu một lúc nào đó bạn cảm thấy mất phương hướng không biết sử dụng hoặc thoát khỏi chương trình ra sao thì hãy nhấn vào nút phải chuột (Right Click), bạn sẽ tìm được cách giải quyết.

Hình dạng con trỏ chuột của máy vi tính

Hình dạng của con trỏ chuột

Chuột thường được hiển thị trên màn hình dưới dạng một biểu tượng (Icon), gọi là con trỏ chuột. Hình dạng của con trỏ chuột có thể thay đổi tùy theo chương trình, vị trí, trạng thái làm việc của chương trình...

  1. Trỏ chuột đang ở trạng thái bình thường dùng để chỉ, chọn... nhấn chuột vào đối tượng nào đó để chọn nó.
  2. Trỏ chuột đang ở trạng thái bàn tay, thường xuất hiện khi chỉ vào các nút nhấn, liên kết (Link, URL), khi nhấn vào các liên kết này thì trình duyệt sẽ được mở đến địa chỉ liên kết.
  3. Trỏ chuột đang ở trạng thái dấu nháy, thường xuất hiện trong các chương trình xử lý văn bản hoặc các vùng được phép nhập ký tự văn bản (Text), ký tự sẽ xuất hiện ngay tại vị trí của con trỏ khi được gõ từ bàn phím.
  4. Trỏ chuột đang ở trạng thái cấm để báo cho biết thao tác chuột đang thực hiện không hợp lệ hoặc khu vực này không cho sử dụng chuột..
  5. Trỏ chuột cho biết hệ thống đang ở trạng thái xử lý một tác vụ nào đó, hiển thị này báo cho người sử dụng biết cần phải chờ.
  6. Trỏ chuột đang ở trạng thái phóng to/thu nhỏ hoặc kéo giãn đối tượng theo hướng của mũi tên.
  7. Trỏ chuột đang ở trạng thái di chuyển (Move) đối tượng từ vị trí này sang vị trí khác.

Lưu ý có một số chương trình cho phép thay đổi hình dạng của con trỏ chuột khác nhau.

BuaXua.vn