Ngày 23 tháng Chạp là ngày người Việt Nam cúng ông Công ông Táo - Táo quân. Theo quan điểm của người Việt Nam thì ông Công ông Táo vừa là thần bếp trong nhà vừa là người ghi chép tất cả những việc làm tốt xấu mà con người đã làm trong năm cũ và báo cáo với Ngọc Hoàng những vấn đề tốt xấu của gia chủ.

Lễ cúng ông Công ông Táo
Lễ cúng ông Công ông Táo

Lễ cúng tiễn đưa ông Công ông Táo về Trời ngày 23 tháng Chạp

Về giờ cúng tiễn đưa ông Công ông Táo về Trời thì có nơi cúng vào buổi trưa trước 12 giờ ngày 23 tháng Chạp Âm lịch hàng năm bởi quan niệm sau giờ đó thì ông Công ông Táo phải bay về trời, không còn ở dương gian. Trong khi một số nơi khác sẽ cúng ông Công ông Táo về buổi đêm, trong khoảng thời gian từ 20h00 đến 23h00. Người ta quan niệm rằng vào thời điểm cuối ngày, sau khi cả gia đình đã ăn cơm xong, không còn nấu nướng và dùng đến bếp nữa thì mới được tiễn ông Táo lên đường gặp Ngọc Hoàng.

Mâm cúng ông Công ông Táo thì tùy theo phong tục của mỗi địa phương, lễ cúng ở miền Bắc thường gồm có gạo, muối, thịt vai lợn luộc, bát canh mọc, món xào thập cẩm, giò, xôi gấc, chè kho, hoa quả, ấm trà sen, 3 chén rượu, bưởi, quả cau, lá trầu, 1 lọ hoa cúc, tiền vàng mã và hai mũ đàn ông, một mũ đàn bà. Trong đó, không thể thiếu món cá chép (sống hoặc rán), vì theo quan niệm, cá chép chính là phương tiện để ông Táo lên trời. 

Theo sự tích ông Táo, cá chép sẽ đưa ông Táo vượt qua Vũ Môn để lên Thiên đình gặp Ngọc Hoàng.

Lễ cúng ông Táo ở miền Nam thường gồm có gạo, muối, nhang, đèn, hoa quả, xôi chè, thèo lèo cứt chuột và một bộ vàng mã cò bay ngựa chạy,...

Thèo lèo là kẹo đậu phộng còn cứt chuột là kẹo vừng - mè đen. Cò bay, ngựa chạy là hình con cò và con ngựa cắt bằng giấy.

Lễ cúng ông Táo của người dân miền Tây Nam Bộ nói chung thường là chè sôi nước hay còn gọi là chè trôi nước. Người dân cho rằng, món chè này có nét đặc trưng dễ ăn no, viên lại chè trơn tru, có nhiều nước. Khi ăn món này, ông Táo trước khi về trời được no bụng, điều kiện về trời cũng xuôi chèo mát máy. Và đây cũng là một loại đồ cúng dễ làm.

Thèo lèo - Cứt chuột và chè Sôi nước - Trôi nước
Thèo lèo - Cứt chuột và chè Sôi nước - Trôi nước

Văn khấn cúng tiễn đưa ông Công ông Táo về Trời

Nam mô a di đà Phật! 
Nam mô a di đà Phật! 
Nam mô a di đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương
Con kính lạy Ngài đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Tín chủ (chúng) con là: ....................................................
Ngụ tại: ............................................................................
Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp tín chủ chúng con thành tâm sắp sửa hương hoa phẩm luật, xiêm hài áo mũ, kính dâng tôn thần. Thắp nén tâm hương tín chủ con thành tâm kính bái.
Chúng con kính mời ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật.
Cúi xin Tôn thần gia ân xá tội cho mọi lỗi lầm trong năm qua gia chủ chúng con sai phạm.
Xin Tôn thần ban phước lộc, phù hộ toàn gia chúng con, trai gái, già trẻ sức khỏe dồi dào, an khang thịnh vượng, vạn sự tốt lành.
Chúng con lễ bạc tâm thành, kính lễ cầu xin, mong Tôn thần phù hộ độ trì.
Nam mô A di đà Phật! 
Nam mô A di đà Phật! 
Nam mô A di đà Phật!

Lễ cúng rước ông Táo về nhà đêm giao thừa

Lễ cúng đưa ông Táo về trời đã được thực hiện vào ngày 23 tháng Chạp thì vào đêm giao thừa, các gia đình sẽ phải cúng để rước ông Táo về nhà. Thời gian cúng từ 23h đến 23h45 ngày 30 Tết, lễ vật chuẩn bị giống như tiễn ông Táo về trời.

Bài văn khấn rước ông Táo về nhà vào đêm 30 Tết

Nam mô a di đà Phật! 
Nam mô a di đà Phật! 
Nam mô a di đà Phật!
Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương
Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật
Con kính lạy Đức Bồ tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần
Con kính lạy ngài cựu niên đương cai Hành khiển: Lỗ Vương Hành Khiển, Ngũ Nhạc chi Thần.
Con kính lạy ngài đương niên Thiên quan: Cự Tào Phán quan.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần.
Nay là Phút giao thừa năm .............., chúng con là......................, sinh năm....................., ngụ tại............................
Phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khai thái, vạn tượng canh tân. Nay ngài Thái tuế tôn thần trên vâng lệnh Thượng đế giám sát vạn dân dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều để khuyết lưu phúc lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc.
Nhân buổi tân Xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa vật phẩm, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án. Cúng dâng Phật Thánh dâng hiến Tôn thần, đốt nén tâm hương dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài Cựu niên đương cai, ngài Tân niên đương cai Thái tuế chí đức Tôn thần, Ngài Bản cảnh Thành Hoàng Chư vị Đại Vương, Ngài bản xứ thần linh Thổ địa, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch Tài thần, các bản gia Táo quân và chư vị thần linh cai quản ở trong xứ này, cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho tín chủ: Minh niên khai thái, trú dạ cát tường. Thời thời giữ được bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng.
Chúng con kính cẩn tiến dâng lễ vật, thành tâm cầu nguyện. Cúi xin chín phương trời, mười phương chư Phật cùng chư vị tôn thần chứng giám phù hộ độ trì.
Nam mô a di đà Phật! 
Nam mô a di đà Phật! 
Nam mô a di đà Phật!

Xem thêm Các phong tục trong ngày Tết Nguyên Đán

BuaXua.vn