Máy vi tính xách tay (Laptop, Notebook) có những bộ phận nào? Các bộ phận này có nhiệm vụ gì? Chúng hoạt động ra sao? Đó là những câu hỏi của những ai lần đầu nghe nói đến máy vi tính xách tay. Máy vi tính xách tay cũng có đầy đủ các bộ phận như máy vi tính để bàn nhưng được thiết kế nhỏ gọn hơn để phù hợp với kiểu dáng và tính năng của chúng. Sau đây một số bộ phận và chức năng chính của máy vi tính xách tay.

Hình dáng bên ngoài

Màn hình (Display)

Kích thước của máy vi tính xách tay tùy thuộc vào màn hình của nó. Do đó khi đề cập đến máy vi tính xách tay nhỏ hay lớn người ta thường nói đến kích thước của màn hình như: 12" (Inches) hay 14", 17",... đây là kích thước đường chéo của màn hình, tính theo đơn vị Inche (1 Inche = 2.54 cm) và kích thước này có thể là số lẻ: 11.6", 13.3" hoặc 15.6",...

Kích thước của máy vi tính xách tay

Tùy theo kích thước của màn hình mà máy vi tính xách tay được phân thành các loại như sau:

  • Loại siêu di động (Ultraportable): Kích thước màn hình từ 13.3" trở xuống.
  • Loại mỏng và nhẹ (Thin and Light): Kích thước màn hình từ 14" đến 16"
  • Loại thay thế máy vi tính để bàn (Desktop Replacement): Kích thước màn hình từ 17" đến 19"
  • Loại rất lớn (Luggables): Kích thước màn hình 20" và to hơn

Ngoài ra, cũng giống như màn hình của máy vi tính để bàn, màn hình của máy vi tính xách tay cũng có 2 chuẩn hình dáng khác nhau:

  • Màn hình vuông (Square) có tỉ lệ chiều ngang và chiều cao (dọc) là 4:3. Đây là loại màn hình truyền thống, thường thấy ở các máy vi tính xách tay đời cũ.
  • Màn hình rộng (Wide) có tỉ lệ chiều ngang và chiều cao (dọc) là 16:9. Đây là loại màn hình thông dụng hiện nay, nó có thể hiển thị hình ảnh chuẩn HD phù hợp với việc giải trí.

Màn hình tỉ lệ 4:3 và 16:9

Glossy hay Matte: Màn hình gương hay màn hình nhám mờ

Màn hình gương rất bóng nhờ lớp bảo vệ được phủ lên lên trên bề mặt hiển thị nhung có lẽ điểm yếu của màn hình gương cũng chính là sự phản quang này, nó gây mỏi mắt hơn so với màn hình nhám mờ. Tuy nhiên nhiều người vẫn thích màn hình gương vì trông nó bóng bấy và sang trọng.

* Các thông số khác của màn hình như: chất liệu, độ phân giải,... sẽ được đề cập tới trong các bài viết khác. 

Bàn phím và thiết bị trỏ chuột (Keyboard - Mouse)

  • Những Loại máy vi tính xách tay mỏng và nhẹ thường có kích thước các phím nhỏ và khoảng cách giữa các phím bị rút ngắn, cách thiết kế cũng khác với bàn phím thông thường. Một số phím chức năng như điều chỉnh màn hình, âm thanh... thường được tích hợp trên bàn phím.
  • Các máy vi tính xách tay nhỏ sẽ không có bàn phím số riêng nằm bên phải như các bàn phím thông thường.

Bàn phím máy vi tính xách tay

  • Thiết bị trỏ (chuột) của máy vi tính xách tay thường có dạng cảm ứng chạm tay (touchpad), nếu không quen sử dụng thì bạn có thể gắn thêm chuột ngoài thông qua cổng Mouse (PS/2), USB hoặc kết nối không dây để sử dụng.

Các cổng kết nối

Các cổng kết nối của máy vi tính xách tay

  • Cổng kết nối mạng thông qua Modem, Ethernet luôn có sẵn cho máy vi tính xách tay. 
  • Kết nối mạng Internet không dây (Wireless) là lựa chọn không thể thiếu, tuy nhiên nên lưu ý là các máy đời cũ sẽ có chuẩn kết nối Internet tốc độ thấp.
  • vi tính xách tay thường được trang bị sẵn loa (Speaker), Micro, các nút chỉnh âm thanh và lỗ gắn tai nghe.
  • Một số máy vi tính xách tay cũ còn giữ lại cổng PS/2 sử dụng cho chuột và bàn phím, cổng song song (Parallel port) sử dụng cho máy in... tuy nhiên giao tiếp USB tốc độ cao được sử dụng phổ biến hơn. Ngoài ra, một số giao tiếp khác như khe PC card (PCMCIA), FireWire (IEEE 1394) kết nối với thiết bị kỹ thuật số bên ngoài, VGA, HDMI,... để kết nối với màn hình bên ngoài... Kết nối không dây Bluetooth cũng được sử dụng để kết nối với điện thoại di động, PDA...
  • Máy vi tính xách tay đời mới còn trang bị thêm ổ đọc thẻ nhớ (Reader), hỗ trợ các loại thẻ nhớ thông dụng như: CF, SD, MMC, MS... Những loại thẻ nhớ này ngày càng thông dụng bởi các thiết bị như PDA, máy ảnh số, điện thoại di động... đều hỗ trợ và sử dụng.
  • Ngoài ra máy vi tính xách tay còn có thể được trang bị thêm thiết bị thu hình (Webcam) hỗ trợ trong công việc liên lạc, hội thoại trực tuyến. Công nghệ bảo mật khóa máy bằng dấu vân tay (Finger Print Locked),...

Các bộ phận bên trong

Bản mạch chính (Mainboard)

  • Các bộ phận bên trong máy vi tính xách tayBản mạch chính là nền tảng, nó quyết định đến tốc độ, sự ổn định của toàn hệ thống. Bản mạch chính của máy vi tính xách tay được chế tạo đặc biệt để phù hợp với hình dáng của vỏ máy, chúng thường tích hợp sẵn các thiết bị như xử lý hình ảnh (VGA), âm thanh (Sound), kết nối mạng (Ethernet)... để giúp cho máy được gọn nhẹ.

Bộ vi xử lý (CPU)

  • Sức mạnh của máy vi tính thường được đánh giá qua tốc độ của CPU. CPU của máy vi tính xách tay được chế tạo đặc biệt để có thể tiêu hao ít năng lượng mà vẫn đạt hiệu suất cao, đó là các CPU có ký hiệu M (Mobile).
  • Một số máy vi tính xách tay sử dụng CPU dành cho máy vi tính để bàn (desktop) với các công nghệ mới nhất, tuy nhiên vì có công suất cao nên làm giảm thời gian sử dụng khi dùng Pin.
  • Các hãng sản xuất máy vi tính xách tay thường đưa ra 2 dòng sản phẩm sử dụng CPU cấp thấp cho người dùng thông thường và cao cấp dành cho chuyên nghiệp.

Bộ nhớ hệ thống (RAM)

  • RAM là bộ nhớ của máy vi tính, nơi lưu dữ liệu tạm thời để xử lý, càng nhiều RAM sẽ giúp tăng thêm khả năng xử lý. Hiện nay máy vi tính xách tay nên có tối thiểu là 2GB RAM, nếu có sử dụng chương trình đồ họa, trò chơi... thì nên có ít nhất 4GB RAM hoặc nhiều hơn.

Thiết bị đồ họa (VGA)

Các bộ phận bên trong của máy vi tính xách tay

  • Nếu chỉ sử dụng các chương trình văn phòng, Internet... thông thường bộ nhớ đồ họa của máy vi tính xách chỉ cần dùng chung (share) với bộ nhớ hệ thống.
  • Các máy vi tính xách tay cao cấp, cấu hình mạnh sẽ được trang bị thiết bị đồ họa rời. 
  • Việc sử dụng các chương trình đồ họa trên máy vi tính xách và những chương trình đòi hỏi khả năng xử lý đồ hoạ cao cấp thì lượng bộ nhớ đồ hoạ cần 1GB hoặc hơn và bộ nhớ này của riêng VGA chứ không phải lấy từ bộ nhớ hệ thống.
  • Các máy vi tính xách tay sử dụng bộ nhớ hệ thống làm bộ nhớ đồ hoạ giúp tiết kiệm chi phí, nhưng khả năng xử lý đồ hoạ sẽ không bằng sử dụng bộ nhớ riêng. Ngoài ra khả năng xử lý đồ hoạ còn phụ thuộc rất lớn vào bộ vi xử lý đồ hoạ.

Ổ đĩa cứng (HDD)

  • Ổ dĩa chứng là nơi chứa dữ liệu như Hệ điều hành, các chương trình ứng dụng, các thông tin và tài liệu của người sử dụng.
  • Ổ đĩa cứng của máy vi tính xách tay nhỏ, mỏng, gọn nhẹ, hoạt động êm, và đặc biệt là khả năng chống sốc cao... Hiện nay dung lượng ổ đĩa cứng cho máy vi tính xách tay loại cũ thường là khoảng 500GB, một số máy vi tính xách tay cao cấp có dung lượng lên tới 1TB (khoảng 1000GB) hoặc lớn hơn.
  • Hiện nay các máy vi tính xách tay đời mới được trang bị ổ cứng SSD (Solid-State Drive), đây là ổ đĩa cứng dạng rắn, có tốc độ truy xuất cao hơn HDD.

Thông thường chỉ cần khoảng 50GB cho hệ thống và chương trình ứng dụng là đủ, tuy nhiên cũng cần phải tính thêm cho các dữ liệu, media (nhạc, phim, ảnh)...

Ổ dĩa quang (CD/DVD)

  • Các máy vi tính xách tay thường được trang bị ổ CD-RW hoặc DVD Combo có thể đọc DVD và ghi dĩa CD-ROM được. Những máy cấu hình cao thường được trang bị DVD-RW, trong khi những máy vi tính xách tay nhỏ có thể không có ổ dĩa quang.

Các phụ kiện kèm theo

Bộ biến điện (Adaptor)

  • Bộ biến điện dùng để cung cấp điện DC cho máy vi tính xách tay hoạt động và dùng để sạc Pin. Bộ biến điện được cung cấp kèm theo máy vi tính xách tay.

Bộ biến điện của laptop

Pin

  • Thời gian dùng pin của máy vi tính xách tay là một yếu tố khá quan trọng và thường được xem xét trước khi mua. Tuy nhiên các thông số này chỉ tương đối, nó còn tùy thuộc vào cách sử dụng của từng người.
  • Hiện nay với công nghệ tiết kiệm điện năng thì khả năng sử dụng pin của máy vi tính xách tay đã tăng lên đáng kể.
  • Máy vi tính xách tay sử dụng pin Lithium có thể sạc lại nhanh và cho thời gian sử dụng lâu hơn. 

 

Tài liệu hướng dẫn và bộ dĩa cài đặt

  • Máy vi tính xách tay có dĩa chương trình cài đặt dành riêng kèm theo, Các dĩa này dùng để phục hồi các chương trình của máy trở lại trạng thái ban đầu và chứa các chương trình điều khiển thiết bị, tiện ích cho máy.
  • Ngoài ra còn có thể có phần mềm hệ thống (Windows, Linux,...) và các ứng dụng văn phòng, giải trí, Internet... những phần mềm này có thể được tính chung hoặc riêng với giá thành của máy.

Khi mua máy vi tính xách tay cần phải lưu ý đến phần mềm kèm theo máy. Nếu máy được cài đặt sẵn Hệ điều hành (Windows) thì sẽ có tem bản quyền và số CD Key (Serial) được dán ở phía dưới thân máy, trên đó có ghi rõ phiên bản Hệ điều hành được cài đặt.

Trọng lượng của máy

  • Trọng lượng là yếu tố rất quan trọng và cũng là lý do để các hãng sản xuất tăng giá thành sản phẩm. Những chiếc máy vi tính xách tay nào có trọng lượng càng nhẹ và càng mỏng thì giá càng cao. Những kiểu thông thường có đầy đủ các tính năng thường có trọng lượng khoảng từ 3kg đến 4kg. Những kiểu được xếp vào loại mỏng và nhẹ thường trong khoảng từ 1,5kg tới 2,5kg. 
  • Bạn cũng cần cân nhắc giữa trọng lượng và tính năng của máy. Thông thường để giảm bớt trọng lượng có thể những tính năng nào đó sẽ bị cắt giảm như: màn hình nhỏ hơn, không có ổ đĩa quang...


BuaXua.vn (Ảnh: Internet)